Căng thẳng giữa Washington và Tehran tiếp tục leo thang khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra lời đe dọa can thiệp vào Iran liên quan đến các cuộc biểu tình đang diễn ra ở quốc gia Trung Đông này.
"Chúng tôi đã sẵn sàng vũ khí và chuẩn bị hành động", ông Trump tuyên bố trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 2/1. Nhà lãnh đạo Mỹ không chỉ rõ hình thức can thiệp cụ thể, nhưng nhấn mạnh Mỹ sẵn sàng hỗ trợ người biểu tình nếu lực lượng an ninh Iran nổ súng vào họ.
Lời đe dọa này được đưa ra trong bối cảnh bất ổn tại Iran đang gia tăng. Các cuộc biểu tình nổ ra từ đầu tuần, tập trung vào vấn đề lạm phát phi mã và sự sụp đổ giá trị đồng tiền quốc gia, lan rộng từ các tỉnh miền Tây đến thủ đô Tehran và các thành phố khác như Zahedan, Kermanshah.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: Iran International
Lời đe dọa của ông Trump cũng được đưa ra sau 6 tháng kể từ khi Mỹ ném bom các cơ sở hạt nhân của Iran, tham gia vào chiến dịch không kích của Israel nhằm vào chương trình hạt nhân và giới lãnh đạo quân sự của Tehran.
Vài ngày trước, tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago, Tổng thống Mỹ đã có cuộc gặp với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người từ lâu đã ủng hộ hành động quân sự chống lại Iran, và cảnh báo về các cuộc tấn công mới nếu Tehran nối lại chương trình hạt nhân hoặc tên lửa đạn đạo.
Washington từ lâu đã áp đặt các lệnh trừng phạt tài chính rộng rãi đối với Iran, đặc biệt là kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump khi, vào năm 2018, ông đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran JCPOA với các cường quốc thế giới và tuyên bố chiến dịch "áp lực tối đa" chống lại Tehran.
Phía Iran đã phản ứng mạnh mẽ và gay gắt trước lời đe dọa của ông Trump. Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cho biết trong một bài đăng trên X rằng "tất cả các căn cứ và lực lượng của Mỹ trên toàn khu vực sẽ là mục tiêu hợp pháp" nếu Mỹ can thiệp vào Iran.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lên án bình luận của ông Trump là liều lĩnh và nguy hiểm. Trong bài đăng trên X, ông Araghchi cho rằng thông điệp của ông Trump có thể bị ảnh hưởng bởi những kẻ sợ hãi ngoại giao hoặc nhầm lẫn cho rằng ngoại giao là không cần thiết.
Ngoài ra, quan chức cấp cao Ali Larijani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran và cố vấn cho Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei, bác bỏ lời đe dọa của Mỹ, cảnh báo rằng sự can thiệp của Washington sẽ gây bất ổn toàn bộ Trung Đông.
Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Amir-Saeid Iravani cũng gửi thư tới Tổng Thư ký LHQ và Chủ tịch Hội đồng Bảo an, yêu cầu lên án tuyên bố của ông Trump, khẳng định Iran sẽ thực thi quyền của mình một cách quyết đoán và tương xứng, đồng thời cảnh báo Mỹ chịu hoàn toàn trách nhiệm về bất kỳ hậu quả nào từ các mối đe dọa bất hợp pháp này.
Trong một bức thư gửi Tổng thư ký Liên Hợp Quốc và Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an ngày 2/1 mà Reuters được tiếp cận, Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc, Amir-Saeid Iravani, đã kêu gọi Hội đồng Bảo an lên án những tuyên bố của ông Trump.
"Iran sẽ thực hiện các quyền của mình một cách dứt khoát và tương xứng. Mỹ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về bất kỳ hậu quả nào phát sinh từ những lời đe dọa bất hợp pháp này và bất kỳ sự leo thang nào sau đó", ông Iravani nói trong bức thư.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, ngày 2/1 cho biết người dân Iran sẽ giải quyết các thách thức của mình thông qua đối thoại và hợp tác cùng có lợi, và sẽ không cho phép bất kỳ hình thức can thiệp nào từ nước ngoài.
Trong bối cảnh bất ổn gần đây, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã thể hiện thái độ hòa giải, cam kết đối thoại với các lãnh đạo biểu tình về cuộc khủng hoảng giá sinh hoạt.
Phát biểu ngày 1/1, trước khi ông Trump đe dọa hành động, ông Pezeshkian thừa nhận rằng những thiếu sót của chính quyền là nguyên nhân dẫn đến cuộc khủng hoảng.
Minh Đức (Theo Reuters, Gulf Times)
