Giá giảm một nửa chỉ sau một tuần, chỉ còn lời tiền công
Những ngày này, nhiều hộ trồng thanh long tại xã Tuyên Quang (tỉnh Lâm Đồng) đứng ngồi không yên khi giá thu mua lao dốc đúng thời điểm bước vào vụ thu hoạch rộ.
Trao đổi với Người Đưa Tin vào ngày 10/7, ông Võ Thanh Minh, nông dân có gần 2.000 trụ thanh long, cho biết, giá thanh long hiện chỉ còn khoảng 10.000–15.000 đồng/kg đối với hàng đẹp. Riêng những lô hàng không đạt tiêu chuẩn, bị nấm hoặc tỷ lệ loại thấp, thương lái chỉ trả từ 5.000–7.000 đồng/kg.
"Tuần trước tôi còn bán được hơn 20.000 đồng/kg. Với hơn 4 tấn thanh long, gia đình thu về khoảng 50 triệu đồng. May mắn là bán kịp trước khi giá giảm. Còn hiện nay thương lái nói mua 15.000 đồng/kg nhưng rất hiếm, chủ yếu chỉ mua khoảng 10.000 đồng/kg", ông Minh chia sẻ.
Người trồng thanh long đứng ngồi không yên khi giá thu mua lao dốc.
Theo ông Minh, nguyên nhân chính khiến giá giảm là do thanh long vào chính vụ, sản lượng thu hoạch nhiều.
Thanh long Lâm Đồng trước "cuộc sát hạch" khốc liệt của thị trường toàn cầuĐỌC NGAYCùng chung cảnh ngộ, ông Nguyễn Thanh Bảo – thôn Phú Hưng – xã Tuyên Quang, người có gần 18 năm gắn bó với cây thanh long và sở hữu khoảng 2.000 trụ, cho biết, gia đình vừa thu hoạch khoảng 4 tấn trái nhưng chỉ bán được với giá 10.000 đồng/kg.
Trước đó một tuần, giá thanh long vẫn dao động quanh mức 20.000 đồng/kg.
"Đầu tư cho cây thanh long rất vất vả. Bây giờ bán giá thấp quá nên gần như chỉ còn lời tiền công lao động, chứ lợi nhuận không đáng bao nhiêu. Thanh long chín rồi thì phải bán, không thể để lâu được", ông Bảo nói.
Theo ông, từ khi đầu tư đến lúc cây cho trái mất khoảng 2 tháng chăm sóc liên tục. Dù giá thấp, người trồng vẫn phải tiếp tục đầu tư cho vụ sau.
"Nếu gặp thời điểm giá cao thì mừng, còn giá tiếp tục giảm thì đành chấp nhận lỗ. Bỏ cây trồng thì không thể, nên vẫn phải tiếp tục sản xuất", ông Bảo chia sẻ.
Ngành thanh long cần thay đổi tư duy sản xuất
Lý giải nguyên nhân thanh long giảm giá, ông Trần Đình Trung, Giám đốc Hợp tác xã Thanh long Thuận Tiến, cho biết, thanh long chính vụ nên thương lái thường ép giá.
Theo ông Trung, thanh long xử lý ra hoa bằng điện cũng có giảm giá nhưng mức giảm không đáng kể.
"Gần đây, thanh long hàng điện có giá khoảng 26.000–27.000 đồng/kg, hiện cũng giảm còn 21.000 đồng/kg, nhưng không giảm mạnh như hàng mùa. Hàng chính vụ thu hoạch đồng loạt nên giá giảm sâu hơn", ông Trung cho biết.
Tuy nhiên, nhờ tập trung sản xuất theo tiêu chuẩn và xuất khẩu chính ngạch, Hợp tác xã Thanh long Thuận Tiến vẫn duy trì hoạt động ổn định.
Nhân công làm việc tại hợp tác xã thanh long Thuận Tiến.
Hiện Hợp tác xã Thanh long Thuận Tiến có diện tích sản xuất khoảng 24,4 ha, trong đó 13,3 ha đạt chứng nhận GlobalGAP, phần còn lại sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP.
Mỗi tháng, hợp tác xã xuất khẩu khoảng 20–30 tấn thanh long sang thị trường châu Âu. Ngoài ra, sản phẩm còn được tiêu thụ tại các thị trường như: Mỹ, Úc, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Thanh long xuất khẩu sang EU: Kiểm soát 30%, không phải 50%ĐỌC NGAYTheo ông Trung, đây là hướng đi bền vững, giúp nông dân hạn chế phụ thuộc vào thị trường truyền thống và giảm rủi ro về giá.
Đại diện Hiệp hội Thanh long Bình Thuận (tỉnh Lâm Đồng) cho biết, thanh long vẫn là một trong những mặt hàng trái cây xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp tại nhiều địa phương. Đặc biệt, khu vực Bình Thuận (cũ) từ lâu được xem là "thủ phủ thanh long" của cả nước, góp phần đưa trái thanh long Việt Nam chinh phục nhiều thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, theo đại diện Hiệp hội, ngành thanh long đang đứng trước nhiều thách thức khi thị trường xuất khẩu có sự dịch chuyển mạnh. Việc mở rộng vào những thị trường cao cấp đồng nghĩa với việc sản phẩm phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu khắt khe về chất lượng, kiểm dịch thực vật, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm xã hội. Điều này buộc ngành thanh long phải chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy sản xuất theo sản lượng sang sản xuất theo nhu cầu thị trường.
Trang trại thanh long GlobalGAP ở Lâm Đồng.
"Nếu trước đây, người trồng chủ yếu quan tâm đến sản lượng thì hiện nay phải chú trọng chất lượng, giảm dư lượng hóa chất, đảm bảo quy trình sản xuất an toàn và phát triển bền vững. Tuy nhiên, nhiều hộ nông dân vẫn chưa quen với phương thức sản xuất hiện đại nên còn gặp không ít khó khăn trong quá trình thích ứng", đại diện Hiệp hội chia sẻ.
Một trong những hạn chế lớn hiện nay là sản xuất thanh long vẫn còn mang tính nhỏ lẻ, thiếu sự liên kết giữa các khâu trong chuỗi giá trị. Điều này khiến việc kiểm soát chất lượng đồng đều gặp nhiều khó khăn, chi phí logistics còn cao, khó xây dựng thương hiệu và đáp ứng các đơn hàng xuất khẩu quy mô lớn. Bên cạnh đó, không ít địa phương vẫn sản xuất theo phong trào, chưa bám sát tín hiệu của thị trường, dẫn đến tình trạng cung vượt cầu và giá cả bấp bênh.
Theo Hiệp hội Thanh long Bình Thuận, để ngành hàng phát triển bền vững, cần thay đổi tư duy từ "sản xuất cái mình có" sang "sản xuất cái thị trường cần". Điều này đòi hỏi phải tăng cường nghiên cứu nhu cầu tiêu dùng, dự báo thị trường, điều tiết sản lượng hợp lý, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm theo các tiêu chuẩn. Hoạt động sản xuất cũng cần gắn chặt với hợp đồng tiêu thụ, tín hiệu giá cả và yêu cầu của từng thị trường xuất khẩu.
Thu hoạch thanh long ở Lâm Đồng.
Bên cạnh đó, việc tăng cường liên kết chuỗi được xem là giải pháp mang tính quyết định. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp, nhà khoa học, ngân hàng và cơ quan quản lý sẽ tạo nền tảng để hình thành các vùng nguyên liệu ổn định, xây dựng hợp tác xã đủ năng lực, phát triển chuỗi cung ứng hiện đại cùng hệ thống kho lạnh và logistics đồng bộ.
