Nồi chiên không dầu là một trong những món đồ rất dễ rơi vào cảnh mua về vì thấy tiện, nhưng dùng một thời gian mới biết mình có thực sự cần hay không. Có nhà dùng vài bữa rồi cất, nhưng cũng có nhà chiếc nồi gần như ngày nào cũng được bật: sáng hâm lại bánh mì, chiều nướng chút thịt, tối còn đồ ăn thì cho vào làm nóng lại. Với những người thuộc nhóm thứ hai, cái tiện của nồi chiên không dầu không còn nằm ở quảng cáo hay vài món ăn đẹp mắt trên mạng. Nó hiện ra rất rõ trong những việc nhỏ mỗi ngày. Có ít nhất 4 niềm vui khá dễ nhận thấy, nhưng đi cùng với đó cũng là một nỗi lo mà càng dùng lâu càng nên để ý.
Niềm vui 1: Bớt cảnh đứng cạnh chảo dầu mỗi khi muốn ăn món giòn
Đây có lẽ là thay đổi dễ cảm nhận nhất với những gia đình trước đây thường xuyên chiên rán bằng chảo. Thay vì đổ một lượng dầu khá lớn, chờ dầu nóng rồi đứng cạnh bếp để trở từng miếng thức ăn, nhiều món có thể được cho thẳng vào nồi chiên, cài nhiệt độ và thời gian phù hợp. Nồi chiên không dầu về cơ bản sử dụng luồng khí nóng lưu thông nhanh quanh thực phẩm để làm chín và tạo bề mặt vàng giòn. Vì vậy, tùy món, người dùng có thể không cần thêm dầu hoặc chỉ sử dụng một lượng nhỏ thay vì ngập thực phẩm trong dầu.
Điều này không có nghĩa món nào làm bằng nồi chiên cũng mặc nhiên tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, xét riêng lượng dầu hấp thụ, đây là một lợi thế có cơ sở. Một nghiên cứu so sánh khoai tây chiên bằng không khí nóng và chiên ngập dầu đăng trên Journal of Food Science - tạp chí khoa học chuyên ngành thực phẩm của Viện Công nghệ Thực phẩm Mỹ (IFT) - cho thấy phương pháp air frying tạo ra sản phẩm có hàm lượng chất béo thấp hơn đáng kể so với chiên ngập dầu.
Niềm vui 2: Cho đồ ăn vào nồi rồi có thể tranh thủ làm việc khác
Cái tiện của nồi chiên không dầu đôi khi không nằm ở một con số cụ thể mà ở vài chục phút người nấu không phải quanh quẩn cạnh bếp. Ướp xong miếng thịt, xếp cánh gà hay cho khoai vào giỏ, người dùng có thể cài thời gian rồi tranh thủ chuẩn bị món khác, dọn bàn hoặc làm việc nhà. Tất nhiên, một số món vẫn cần lật, đảo hoặc kiểm tra giữa chừng để chín và vàng đều. Nhưng so với cảnh đứng liên tục bên chảo dầu nóng, quá trình nấu thường nhàn hơn khá nhiều. Với những bữa cơm chỉ có vài người hoặc những ngày không muốn bày biện quá nhiều xoong chảo, chính sự chủ động này khiến chiếc nồi được dùng thường xuyên.
Niềm vui 3: Đồ ăn để từ bữa trước cũng có thêm một cách hâm lại
Đây là công dụng nhiều người chỉ thực sự thấy đáng tiền sau khi đã mua nồi về. Nồi chiên không dầu không chỉ dùng để chế biến thực phẩm sống mà còn khá hữu ích khi cần làm nóng lại những món đã chín. Pizza, bánh mì, khoai chiên, gà rán hay một số món nướng sau khi để nguội thường mất độ giòn. Luồng khí nóng lưu thông trong nồi có thể vừa làm nóng vừa giúp bề mặt khô và giòn trở lại tốt hơn với một số loại thức ăn. Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cũng liệt kê hâm nóng thực phẩm là một trong những công dụng của nồi chiên không dầu và lưu ý thiết bị có thể hâm mà không khiến một số món bị mềm ỉu như những cách làm nóng khác. Dĩ nhiên, nhiệt độ và thời gian cần điều chỉnh theo từng loại thức ăn. Đồ ăn đã chín chỉ cần hâm lại thì không nhất thiết cài nhiệt cao và thời gian dài như lúc chế biến từ đầu.
Niềm vui 4: Khu vực nấu nướng bớt một màn dầu bắn tung tóe
Ai từng chiên cá, thịt hay nem bằng chảo chắc không xa lạ với cảnh dầu bắn lên mặt bếp, tường bếp và cả quần áo. Chưa kể sau khi nấu xong còn phải chờ dầu nguội, xử lý phần dầu thừa và lau lại khu vực xung quanh. Nồi chiên không dầu không khiến việc dọn dẹp biến mất. Giỏ, khay và khoang nồi vẫn cần được vệ sinh, đặc biệt sau những món nhiều mỡ. Tuy nhiên, do quá trình nấu diễn ra trong khoang tương đối kín và không cần một chảo dầu lớn, phần việc sau bữa ăn thường gọn hơn. Đây là kiểu tiện lợi rất nhỏ nhưng dùng hàng ngày mới thấy rõ.
1 nỗi sợ: Lớp chống dính trên giỏ nồi xuống cấp
Sau hàng loạt điểm tiện lợi, có một bộ phận mà người dùng nồi chiên không dầu nên để mắt tới: bề mặt giỏ hoặc khay chiên có lớp chống dính. Ở nhiều mẫu nồi, đây cũng chính là phần phải làm việc vất vả nhất. Thực phẩm được đặt trực tiếp lên bề mặt, dầu mỡ bám lại sau mỗi lần nấu, rồi giỏ tiếp tục trải qua quá trình ngâm, rửa và cọ vệ sinh. Nếu thường xuyên dùng vật sắc, dụng cụ kim loại hoặc miếng cọ quá thô ráp, bề mặt có thể bị xước và xuống cấp nhanh hơn.
Đây không phải lý do để hoang mang về nồi chiên không dầu, càng không có nghĩa lớp chống dính cứ dùng một thời gian là chắc chắn bong. Ngược lại, cách sử dụng và vệ sinh có ảnh hưởng đáng kể đến tình trạng bề mặt. Trong hướng dẫn chăm sóc sản phẩm, các hãng như Philips và Tefal đều khuyến cáo không sử dụng dụng cụ kim loại hoặc vật liệu vệ sinh có tính mài mòn trên giỏ có lớp chống dính vì có thể làm hỏng lớp phủ. Bởi vậy, nếu muốn chiếc nồi dùng được lâu và phần giỏ ít bị xuống cấp, có vài thói quen khá đơn giản nên duy trì:
- Hạn chế dùng thìa, dĩa, kẹp kim loại hoặc vật sắc nhọn cào trực tiếp lên bề mặt chống dính. Ưu tiên dụng cụ phù hợp theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Khi thức ăn bám chặt, đừng cố cạo ngay. Thay vào đó bạn có thể ngâm phần giỏ/khay được phép ngâm với nước ấm và nước rửa chén một lúc để cặn thức ăn mềm ra rồi mới vệ sinh.
- Dùng miếng rửa hoặc bọt biển mềm, tránh búi sắt và các vật liệu chà rửa có tính mài mòn.
- Vệ sinh sau khi sử dụng thay vì để dầu mỡ, cặn thức ăn bám lâu ngày rồi phải chà mạnh mới sạch.
- Không phải mọi nồi chiên đều có cấu tạo và lớp phủ giống nhau, vì vậy người dùng nên xem hướng dẫn riêng của mẫu nồi đang sử dụng, đặc biệt về việc bộ phận nào được phép cho vào máy rửa bát.
- Nếu bề mặt giỏ đã xước, bong hoặc hư hỏng rõ rệt, không nên tự sơn, phủ lại hay tiếp tục cạo bỏ phần bong tróc. Hãy kiểm tra hướng dẫn của hãng và thay giỏ/khay tương thích khi cần.
Nồi chiên không dầu vì thế không phải món đồ thần kỳ có thể thay thế mọi cách nấu, nhưng sự phổ biến của nó cũng không khó hiểu. Ít phải đứng cạnh chảo dầu, linh hoạt từ nấu mới đến hâm lại thức ăn và giúp việc dọn bếp gọn hơn là những lợi ích rất thực tế. Còn nỗi lo về lớp chống dính cũng không nhất thiết phải trở thành lý do để ngại sử dụng; giữ đúng cách ngay từ đầu vẫn dễ hơn chờ đến khi bề mặt đã trầy xước mới bắt đầu tiếc chiếc giỏ nồi.
