Theo báo cáo triển vọng ngành ô tô công bố ngày 1/10 của VIS Rating, thị trường ô tô Việt Nam tiêu thụ 303.391 xe trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 33,8% so với cùng kỳ. Trong đó, riêng VinFast bán được 115.916 ô tô điện, tăng 72%, tương đương 38,2% tổng doanh số toàn thị trường.
Điều này đồng nghĩa với việc cứ 10 ô tô bán ra tại Việt Nam, gần 4 chiếc thuộc thương hiệu ô tô của tỷ phú Phạm Nhật Vượng. Đây là tỷ trọng đặc biệt khi đặt cạnh những thương hiệu quốc tế đã hiện diện hàng chục năm tại thị trường Việt Nam.
Báo cáo Ngành Ô tô - Triển vọng 6 tháng cuối năm 2026. Nguồn: VIS Rating
Không chỉ VinFast, xe hybrid cũng ghi nhận mức tăng trưởng 83%, với 10.865 chiếc được tiêu thụ trong nửa đầu năm. Theo biểu đồ tổng hợp của VIS Rating, xe điện và hybrid hiện chiếm khoảng 44% thị trường ô tô Việt Nam, tăng mạnh so với mức 35% năm 2025 và 22% năm 2024.
Báo cáo Ngành Ô tô - Triển vọng 6 tháng cuối năm 2026. Nguồn: VIS Rating
Đà tăng trưởng của VinFast tiếp tục được duy trì trong những tháng tiếp theo. Theo công bố ngày 11/9, hãng xe Việt đã bàn giao thêm 20.161 ô tô điện trong tháng 8, nâng tổng doanh số từ đầu năm lên 154.073 chiếc.
Trong đó, VF 3 dẫn đầu với 35.798 xe sau 8 tháng, tiếp đến là mẫu MPV điện 7 chỗ Limo Green với 34.991 xe và VF 5, bao gồm phiên bản Herio Green, đạt 27.948 chiếc. Cơ cấu doanh số cho thấy lượng tiêu thụ của VinFast trải rộng từ các mẫu xe đô thị cỡ nhỏ đến dòng xe phục vụ kinh doanh vận tải.
Hơn 44.000 ô tô Trung Quốc nhập khẩu, xe Nhật - Hàn - Mỹ mất thị phần
Cùng với sự tăng trưởng của thương hiệu Việt, một diễn biến khác đang làm thay đổi cục diện thị trường là lượng ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc gia tăng nhanh chóng.
Theo số liệu Cục Hải quan, trong 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khẩu 44.335 ô tô nguyên chiếc từ Trung Quốc, tăng 45,9% so với cùng kỳ. Giá trị nhập khẩu đạt khoảng 1,57 tỷ USD, tăng 58,8%. Con số này bao gồm nhiều loại ô tô nhập khẩu, không chỉ riêng xe du lịch hay xe điện.
Trung Quốc hiện đứng thứ ba về số lượng ô tô nguyên chiếc xuất khẩu sang Việt Nam, sau Indonesia và Thái Lan, nhưng lại dẫn đầu về giá trị nhập khẩu trong ba thị trường này.
Báo cáo Ngành Ô tô - Triển vọng 6 tháng cuối năm 2026. Nguồn: VIS Rating
VIS Rating nhận định giá bán cạnh tranh cùng các tính năng công nghệ của xe Trung Quốc đang mở rộng lựa chọn cho người tiêu dùng. Sự gia tăng của nhóm xe nhập khẩu này, kết hợp với đà tăng trưởng của VinFast, tạo thêm sức ép lên những hãng xe đã có mặt lâu năm tại Việt Nam.
Theo báo cáo, Toyota, Hyundai và Ford nằm trong nhóm thương hiệu đang mất thị phần. Dù vậy, điều này không đồng nghĩa xe chạy xăng đang mất khách về số lượng. Trong 6 tháng đầu năm, doanh số xe sử dụng động cơ đốt trong vẫn tăng khoảng 13%, đạt 174.000 chiếc.
Nói cách khác, thị trường ô tô vẫn đang mở rộng nhưng tốc độ tăng trưởng giữa các nhóm xe và thương hiệu có sự khác biệt lớn. Các hãng xe truyền thống không chỉ phải cạnh tranh để thu hút khách hàng mới mà còn đứng trước sự thay đổi trong lựa chọn của người tiêu dùng.
Cuộc đua cuối năm: Doanh số tăng mạnh nhưng lợi nhuận bị bào mòn
Phía sau những con số tăng trưởng là áp lực tài chính ngày càng lớn đối với các doanh nghiệp kinh doanh ô tô.
Theo VIS Rating, doanh thu của nhóm doanh nghiệp ô tô niêm yết tăng 17,5% trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, biên lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh ô tô cốt lõi giảm từ 3,20% xuống còn 3,06%, trong khi chi phí bán hàng tăng tới 38% so với cùng kỳ.
Báo cáo Ngành Ô tô - Triển vọng 6 tháng cuối năm 2026. Nguồn: VIS Rating
Áp lực còn thể hiện ở lượng hàng tồn kho tăng 37% so với cuối năm trước. Tốc độ quay vòng hàng tồn kho giảm từ 6,7 lần xuống còn 5,5 lần, khiến phần lớn doanh nghiệp ô tô niêm yết được VIS Rating phân tích ghi nhận dòng tiền kinh doanh âm.
Trong khi đó, chi phí sử dụng vốn đang tăng đối với cả doanh nghiệp và người mua xe. Lãi suất vay thực tế của các doanh nghiệp ô tô niêm yết tăng 1-4 điểm phần trăm so với cùng kỳ, còn lãi suất vay ngân hàng mua ô tô tăng khoảng 1,5-2 điểm phần trăm.
VIS Rating dự báo lãi suất có thể duy trì ở mức cao trong 12-18 tháng tới. Ngoài ra, khoảng 2.500 tỷ đồng trái phiếu ngành ô tô sẽ đáo hạn trong 6 tháng cuối năm 2026, làm gia tăng nhu cầu huy động vốn của các doanh nghiệp.
