Hơn 28 năm trước, chị Lưu Tuyết Trân chào đời nhờ kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm (TTTON), trở thành một trong ba em bé TTTON đầu tiên tại Việt Nam.
Sáng 4/11/2026, chị Trân sinh con trai đầu lòng tại Bệnh viện Mỹ Đức, Tp.HCM. Người trực tiếp đón bé là GS.BS Nguyễn Thị Ngọc Phượng, cũng chính là bác sĩ từng đỡ sinh chị Trân ngày 30/4/1998.
Từ em bé thụ tinh trong ống nghiệm đầu tiên tại Việt Nam, chị Lưu Tuyết Trân nay đã trở thành mẹ. Ảnh: Bệnh viện Mỹ Đức cung cấp.
Từ em bé được mong đợi suốt nhiều năm đến người mẹ hôm nay, câu chuyện của chị Tuyết Trân nối dài một mối nhân duyên đặc biệt giữa gia đình ở Mỹ Tho và người thầy thuốc đã đồng hành cùng họ qua gần 3 thập kỷ.
Mẹ của chị Tuyết Trân là bà Trần Thị Bạch Tuyết, một thợ may ở Mỹ Tho, từng trải qua nhiều năm mong con.
Sau khi được bác sĩ chẩn đoán cần thực hiện TTTON mới có thể mang thai, vợ chồng bà trở thành những bệnh nhân đầu tiên được tiếp cận kỹ thuật này.
Toàn bộ chi phí điều trị được miễn phí nhờ GS.BS Nguyễn Thị Ngọc Phượng vận động tài trợ thuốc và hỗ trợ người bệnh. Bà Bạch Tuyết đậu thai ngay lần chuyển phôi đầu tiên.
Với GS.TS Nguyễn Thị Ngọc Phượng, đây không đơn thuần là một ca điều trị thành công. Bà từng chứng kiến nhiều phụ nữ hiếm muộn bật khóc trong phòng khám vì không thể có con, chịu áp lực từ gia đình và thường phải nhận hết lỗi về mình. Vì vậy, việc giúp một gia đình có được đứa con mong đợi sau nhiều năm là niềm hạnh phúc đặc biệt đối với bà.
Ngày 30/4/1998, ba em bé TTTON đầu tiên của Việt Nam lần lượt cất tiếng khóc chào đời tại Tp.HCM: Mai Quốc Bảo, Phạm Tường Lan Thy và Lưu Tuyết Trân. Chị Tuyết Trân là em bé ra đời sau cùng, lúc 9h sáng, do chính tay GS.BS Nguyễn Thị Ngọc Phượng đỡ sinh.
Khi con gái chào đời, bà Bạch Tuyết đặt tên con là Tuyết Trân. Chữ "Trân" được bà ví như châu báu, món quà quý giá nhất của cuộc đời mình. Tuy nhiên, hạnh phúc của gia đình không kéo dài trọn vẹn. Khoảng 2 năm sau, chồng bà Tuyết qua đời vì bạo bệnh. Từ đó, một mình bà làm nghề thợ may, tần tảo nuôi con trưởng thành.
Trong những năm tháng ấy, GS.TS Nguyễn Thị Ngọc Phượng vẫn giữ liên lạc, quan tâm và dõi theo cuộc sống của hai mẹ con. Bà chứng kiến Tuyết Trân lớn lên, trưởng thành và xem chị như cháu ngoại trong gia đình.
GS.TS Nguyễn Thị Ngọc Phượng chăm sóc em bé vừa chào đời của sản phụ Tuyết Trân.Ảnh: Bệnh viện Mỹ Đức cung cấp.
Nay chị Tuyết Trân đã trưởng thành, lập gia đình và mang thai con đầu lòng tự nhiên.Với chị Tuyết Trân, mỗi lần đi khám không chỉ là dịp kiểm tra sức khỏe mà còn là cơ hội gặp lại người đã gắn bó với gia đình suốt nhiều năm.
Còn với GS.BS Ngọc Phượng, những hình ảnh siêu âm của đứa trẻ trong bụng chị Tuyết Trân gợi lại ký ức gần 30 năm trước, khi bà theo dõi thai kỳ của mẹ chị, một trong những trường hợp mang thai bằng TTTON đầu tiên tại Việt Nam.
Ngày 4/11/2026, GS.BS Nguyễn Thị Ngọc Phượng trực tiếp thực hiện ca mổ sinh cho chị Tuyết Trân tại Bệnh viện Mỹ Đức.
Ca mổ bắt đầu lúc 11h15; sau khoảng 3 phút, em bé được đưa ra ngoài. Bé trai nặng 3.150gram, khóc tốt, da hồng hào và khỏe mạnh. Sức khỏe của mẹ ổn định sau mổ. Sau khi được thăm khám sơ sinh, bé được da kề da với mẹ.
Bà Bạch Tuyết cũng có mặt trong khoảnh khắc ấy. Gần 30 năm trước, bà nằm trên bàn mổ chờ đón đứa con mong đợi bao năm. Lần này, bà đứng bên cạnh để đón cháu ngoại, trong sự đồng hành của người thầy thuốc mà bà luôn nhớ ơn.
Tiếng khóc chào đời ngày 4/11/2026 gợi lại tiếng khóc buổi sáng 30/4/1998. Khi ấy, đôi tay GS.BS Nguyễn Thị Ngọc Phượng đón chị Tuyết Trân giữa những hồi hộp của một kỹ thuật còn mới mẻ. Hôm nay, cũng chính đôi tay ấy đón con của chị Tuyết Trân trong niềm xúc động sau gần 3 thập kỷ.
Cuộc hội ngộ đặc biệt này nối dài mối nhân duyên gần 28 năm giữa nữ bác sĩ tiên phong đưa kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm về Việt Nam và một trong 3 em bé đầu tiên chào đời bằng phương pháp này.
Hành trình đưa kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm về Việt Nam của GS.TS Nguyễn Thị Ngọc Phượng bắt đầu từ năm 1984. Trong chuyến công tác tại Bangkok (Thái Lan), bà chứng kiến những phụ nữ hiếm muộn có cơ hội làm mẹ nhờ kỹ thuật này. Trải nghiệm đó thôi thúc bà tìm cách đưa thụ tinh trong ống nghiệm về nước, trong bối cảnh xã hội vẫn còn nhiều hoài nghi về việc trẻ được sinh ra từ ống nghiệm.
Trong thời gian làm giáo sư thỉnh giảng tại Pháp, bà tiếp tục tìm hiểu kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm, dành dụm tiền mua từng cây kim hút trứng, ống nghiệm chuyên dụng và tìm kiếm học bổng để gửi bác sĩ đi đào tạo ở nước ngoài.
Tháng 8/1997, với sự hỗ trợ của các chuyên gia Pháp, những ca thụ tinh trong ống nghiệm và chuyển phôi đầu tiên được thực hiện tại Việt Nam. Sau hơn 10 năm chuẩn bị và nỗ lực, giấc mơ đưa kỹ thuật hỗ trợ sinh sản này về nước của bà dần trở thành hiện thực.
Ngày 30/4/1998, sự ra đời của ba em bé đầu tiên đánh dấu bước ngoặt trong hành trình điều trị hiếm muộn. GS.BS Nguyễn Thị Ngọc Phượng từng kể bà đã khóc trong buổi sáng lịch sử ấy. Gần 30 năm trôi qua, mỗi lần nhớ lại, bà vẫn không giấu được xúc động.
Với người bác sĩ đã dành cả sự nghiệp theo đuổi ước mơ giúp những gia đình hiếm muộn được làm cha mẹ, việc những em bé TTTON đầu tiên của Việt Nam trưởng thành, lập gia đình và sinh con khỏe mạnh là phần thưởng ý nghĩa của hành trình ấy.
Minh Hoa (t/h theo Lao Động, Znews)
