Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng: Song song với việc xây dựng các luật mới, thì công tác ban hành văn bản quy định chi tiết cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Phát biểu tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5/2026, diễn ra ngày 3/6/2026, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh đề nghị cần đẩy nhanh công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế và cải cách thủ tục hành chính nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
"Hiện nay, khối lượng công việc lập pháp, xây dựng văn bản quy định chi tiết và rà soát hệ thống pháp luật đang ở mức rất lớn, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các bộ, ngành, địa phương với tinh thần chủ động, trách nhiệm và khẩn trương hơn nữa", Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nói.
Không để xảy ra khoảng trống pháp lý
Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nêu, trong bối cảnh Chính phủ đang tập trung thực hiện mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia, công tác hoàn thiện thể chế tiếp tục được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quyết định đối với việc tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo không gian phát triển mới cho nền kinh tế.
Theo Bộ Tư pháp, từ nay đến ngày 1/3/2027, Chính phủ sẽ phải chuẩn bị và trình Quốc hội khoảng 85 dự án luật, pháp lệnh. Trong số đó, có 41 dự án đã được đưa vào chương trình lập pháp, 11 dự án đang được xem xét bổ sung và 33 dự án khác đang trong quá trình nghiên cứu, đề xuất.
Đây là khối lượng công việc rất lớn trong thời gian không dài. Đặc biệt, nhiều dự án luật được xây dựng nhằm xử lý các quy định sẽ hết hiệu lực vào ngày 28/2/2027, bảo đảm tính liên tục của hệ thống pháp luật, không để xảy ra khoảng trống pháp lý ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhà nước, sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội.
Vì thế, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành về số lượng mà còn phải bảo đảm chất lượng, tính đồng bộ và khả năng triển khai trên thực tế. Theo người đứng đầu Bộ Tư pháp, điều này đòi hỏi các bộ, ngành phải chủ động hơn trong công tác chuẩn bị, phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra, cơ quan soạn thảo và các cơ quan liên quan để đẩy nhanh tiến độ xây dựng chính sách.
Đáng chú ý, theo định hướng của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, kỳ họp không thường lệ dự kiến tổ chức vào cuối tháng 7 tới sẽ xem xét một số lượng đáng kể các dự án luật nhằm giảm áp lực cho kỳ họp cuối năm. Mục tiêu là đưa khoảng 25-30 dự án luật, tương đương gần 30% tổng số dự án còn lại, vào chương trình kỳ họp này.
Theo người đứng đầu Bộ Tư pháp, đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật nhằm phân bổ khối lượng công việc hợp lý hơn mà còn thể hiện quyết tâm đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thể chế để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người dân và doanh nghiệp.
Các dự án được ưu tiên trình sớm chủ yếu tập trung vào việc cắt giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ pháp luật, đồng thời hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền và sắp xếp tổ chức bộ máy theo các chủ trương mới của Đảng và Nhà nước.
Thể chế phải đi trước một bước để tháo gỡ điểm nghẽn phát triển
Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, thực tiễn phát triển thời gian qua cho thấy nhiều rào cản đối với tăng trưởng không nằm ở nguồn lực mà nằm ở các quy định pháp luật chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Vì vậy, tinh thần được Bộ Tư pháp nhấn mạnh là "vướng đến đâu sửa đến đó", phát hiện bất cập phải kịp thời xử lý trong phạm vi thẩm quyền.
Theo Bộ trưởng, song song với việc xây dựng các luật mới, thì công tác ban hành văn bản quy định chi tiết cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Nếu luật đã có hiệu lực nhưng nghị định, thông tư hướng dẫn chậm được ban hành thì các quy định mới sẽ khó đi vào cuộc sống, làm giảm hiệu quả của chính sách.
Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, trong tháng 5, các bộ, ngành đã có nhiều chuyển biến tích cực khi ban hành 60 văn bản quy định chi tiết, tăng gấp 1,5 lần so với tháng trước.
Đặc biệt, đến thời điểm ngày 1/7/2026 tới sẽ có hơn 100 văn bản quy định chi tiết cần được ban hành. Đây là áp lực rất lớn đòi hỏi sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ và trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu các bộ, ngành.
Tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính
Số liệu Bộ Tư pháp nêu, thời gian qua, Chính phủ đã ban hành 11 nghị quyết về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và phân cấp giải quyết thủ tục. Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống người dân.
Tuy nhiên, quá trình triển khai tại một số bộ, ngành vẫn còn chậm. Một số thủ tục hành chính dù đã được cắt giảm hoặc phân cấp nhưng chưa được công bố đầy đủ, chưa hoàn thành tái cấu trúc quy trình giải quyết để thực hiện trên môi trường số.
Bộ Tư pháp đề nghị các bộ, ngành đẩy nhanh việc công bố, tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính trên môi trường số, kết nối và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành nhằm bảo đảm các nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm thủ tục hành chính sớm đi vào cuộc sống, giảm tối đa việc yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại các thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu nhà nước.
Giang Oanh
