Sáng 15/7, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.
Hoàn thiện quy định về phòng, chống xâm phạm bản quyền
Trình bày tờ trình dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, việc sửa đổi Luật Xuất bản nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng về phát triển hoạt động xuất bản trong giai đoạn mới.
Đồng thời, khắc phục những hạn chế của Luật Xuất bản năm 2012, tạo hành lang pháp lý thúc đẩy hoạt động xuất bản phát triển trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và phát triển công nghiệp văn hóa, đáp ứng yêu cầu thực hiện các cam kết quốc tế và các chiến lược, chương trình phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
Dự thảo Luật được xây dựng trên 3 quan điểm xuyên suốt: Việc sửa đổi, bổ sung luật phải bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng, thống nhất với hệ thống pháp luật và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; không mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật Xuất bản 2012 mà tập trung xử lý các vướng mắc thực tiễn, tạo động lực phát triển hoạt động xuất bản trong giai đoạn mới; tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền và phân định rõ thẩm quyền.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh (Ảnh: Media Quốc hội).
Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản gồm 2 điều.
Về các nội dung cơ bản của dự thảo Luật, Bộ trưởng cho biết: Một là, hoàn thiện quy định về quản lý Nhà nước và chính sách đối với hoạt động xuất bản nhằm thể chế hóa đầy đủ các quan điểm chỉ đạo trong Chỉ thị số 04 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới;
Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, và các chủ trương quan trọng tại các nghị quyết, chiến lược của Đảng về đổi mới công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế, phát triển công nghiệp văn hóa, văn hóa đọc.
Tăng cường quản lý dịch vụ trung gian phát hành trên môi trường mạng, bổ sung cơ chế hỗ trợ hạ tầng công nghệ, hợp tác công tư, miễn giảm tiền thuê đất và tài sản công phục vụ hoạt động xuất bản, in và phát hành. Đồng thời, hoàn thiện quy định về phân cấp, phân quyền phù hợp với tổ chức bộ máy hiện hành.
Hai là, hoàn thiện quy định về phòng, chống xâm phạm bản quyền, nhất là trên không gian mạng. Phân biệt rõ hành vi in nối bản, in lậu và làm giả xuất bản phẩm. Bổ sung yêu cầu đối với cơ sở trung gian phát hành nhằm hình thành cơ sở pháp lý để xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm bản quyền.
Ba là, hoàn thiện quy định về tổ chức hoạt động và liên kết xuất bản. Quy định trường hợp UBND cấp tỉnh không thành lập nhà xuất bản thì cơ quan chuyên môn về văn hóa được thành lập nhà xuất bản. Bổ sung tiêu chuẩn lãnh đạo nhà xuất bản, mở rộng đối tác liên kết là các đơn vị công nghệ, cơ sở trung gian phát hành nhằm phát huy vai trò của Nhà xuất bản, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số và huy động nguồn lực xã hội.
Bốn là, hoàn thiện quy định về xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử. Dự thảo sửa đổi Chương V theo hướng hoàn thiện hành lang pháp lý cho xuất bản điện tử. Bổ sung quy định về nền tảng số, nền tảng xuyên biên giới, sàn thương mại điện tử và dịch vụ trung gian.
Quy định về dữ liệu số, truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm lưu trữ và cung cấp dữ liệu, chuyển từ cơ chế quản lý nhập khẩu truyền thống sang khai báo điện tử đối với xuất bản phẩm số.
Ngoài các nội dung trên, dự thảo sửa đổi bổ sung một số quy định tại các Điều 4, Điều 25, 27 và 28 nhằm tiếp tục đổi mới công tác quản lý, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Năm là, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường phân cấp phân quyền. Dự thảo sửa đổi 15 điều theo hướng bãi bỏ 15 thủ tục hành chính của luật hiện hành. Đồng thời, đơn giản hóa các thủ tục còn lại thông qua cắt giảm điều kiện kinh doanh, thành phần hồ sơ, thời gian giải quyết và giao Chính phủ quy định chi tiết. Phân cấp cho cấp xã thực hiện 2 thủ tục và giao Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung.
Tạo động lực để ngành xuất bản phát triển
Từ những nội dung nêu trên, theo Bộ trưởng, có thể khẳng định dự thảo luật không chỉ sửa đổi những quy định không còn phù hợp của Luật Xuất bản năm 2012, mà còn tạo lập khuôn khổ pháp lý để hoạt động xuất bản phát triển trong giai đoạn mới, giữ vững vai trò xuất bản là lĩnh vực tư tưởng văn hóa đặc biệt quan trọng.
"Đồng thời, tạo động lực để ngành xuất bản phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, trở thành ngành kinh tế - công nghệ và bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa", Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh.
Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh (Ảnh: Media Quốc hội).
Thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết sửa đổi Luật.
Về hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng, ông Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban nhận thấy việc bổ sung quy định về hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng là cần thiết, bao quát đầy đủ hơn các hình thức sáng tạo, phổ biến các nội dung số có tính chất tương tự xuất bản phẩm, quản lý chặt chẽ hơn các sản phẩm xuyên biên giới, nằm ngoài hệ thống xuất bản chính thống.
Tuy nhiên, việc quản lý các nội dung, sản phẩm thông tin trên không gian mạng đang được điều chỉnh ở nhiều quy định có liên quan (báo chí, thông tin điện tử, giao dịch điện tử, an ninh mạng, sở hữu trí tuệ,…). Thường trực Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm không mâu thuẫn, chồng chéo.
